Kiedy uzależnienie behawioralne przestaje być nawykiem i wymaga konsultacji w poradni

Spędzanie wolnych wieczorów na grach komputerowych czy przeglądaniu ofert w sklepach internetowych często bywa traktowane jako zwykły sposób na relaks po dniu pracy. Z czasem jednak niewinna aktywność może zacząć dominować nad codziennymi obowiązkami. Dzieje się tak, gdy pozornie nieszkodliwy nawyk zaczyna zaburzać naturalny rytm snu, powoduje rosnące konflikty w relacjach z najbliższymi i generuje nieprzewidziane wydatki, które obciążają domowy budżet. Równolegle pojawiają się trudności z utrzymaniem koncentracji w pracy lub szkole. Przekroczenie granicy między przyzwyczajeniem a problemem bywa trudne do uchwycenia dla samej osoby zaangażowanej w daną czynność. Utrata kontroli nad uzależnieniem behawioralnym objawia się przede wszystkim rosnącym czasem poświęcanym na aktywność oraz próbami ukrywania rzeczywistej skali zjawiska przed otoczeniem. Osoba doświadczająca tego problemu odczuwa wyraźne napięcie, niepokój lub rozdrażnienie przy każdej próbie przerwania czynności. Kontynuuje ona określone zachowanie pomimo ewidentnych szkód w życiu osobistym i zawodowym.

Przeczytaj również: Krem z Syn-Ake i inne sposoby na młodą skórę

Najczęstsze uzależnienia behawioralne i moment eskalacji problemu

W polskim społeczeństwie wśród zaburzeń zachowania na pierwszy plan wysuwają się kwestie związane z hazardem, nadużywaniem gier komputerowych, spędzaniem wielu godzin w sieci oraz zakupami kompulsywnymi. Zgodnie z badaniami z 2019 roku około 3,7 procent Polaków powyżej piętnastego roku życia wykazywało symptomy kompulsywnego kupowania. Było to zjawisko szczególnie zauważalne w grupie wiekowej od 25 do 34 lat. Mechanizm powstawania tych zaburzeń działa w oparciu o układ nagrody w mózgu, podobnie jak ma to miejsce w przypadku substancji psychoaktywnych. Zachowania te stają się realnym obciążeniem, gdy prowadzą do powstawania poważnych problemów finansowych, znaczącego spadku wydajności zawodowej lub zaniedbywania podstawowych obowiązków domowych.

Przeczytaj również: Rękawowa resekcja żołądka a otyłość

W klasyfikacji diagnostycznej DSM-5 hazard został oficjalnie uznany za zaburzenie. Do jego pełnego rozpoznania wymaga się spełnienia co najmniej czterech konkretnych kryteriów. Obejmują one między innymi silną potrzebę podnoszenia stawek w celu uzyskania pożądanego poziomu ekscytacji oraz poszukiwanie w hazardzie ucieczki od problemów emocjonalnych. Pojawiają się także powtarzające się i nieudane próby zaprzestania gry. Wraz z rozwojem technologii podobne schematy diagnostyczne zaczynają być aplikowane do nadmiernego korzystania z internetu i gier. Niezależnie od specyfiki konkretnego zachowania, momentem krytycznym pozostaje chwila, w której czynność staje się głównym regulatorem napięcia emocjonalnego. Wypiera ona wówczas inne, naturalne metody radzenia sobie ze stresem.

Przeczytaj również: Afrodyzjaki: Jak zwiększyć popęd seksualny u żony? Praktyczne porady

Przebieg pierwszej konsultacji i rola multidyscyplinarnego zespołu

Gdy zachowanie nałogowe zaczyna dezorganizować życie, wskazana jest profesjonalna ocena sytuacji. Wstępną diagnozę przeprowadza zazwyczaj wykwalifikowany terapeuta uzależnień w Poznaniu. W mieście tym funkcjonują wyspecjalizowane placówki zajmujące się tego typu zaburzeniami. Pierwsza konsultacja opiera się na szczegółowym wywiadzie dotyczącym historii problemu, częstotliwości występowania zachowań oraz prób samodzielnego radzenia sobie z trudnościami. Specjalista określa stopień nasilenia objawów i weryfikuje ewentualne ryzyko związane z impulsywnością lub myślami rezygnacyjnymi. W trakcie spotkania ustalane są główne cele interwencji i opracowywany jest wstępny plan dalszych oddziaływań. Program ten często wykorzystuje założenia psychoterapii poznawczo-behawioralnej.

Ze względu na złożony charakter zaburzeń behawioralnych pomocne bywa holistyczne podejście do pacjenta. Współpraca z lekarzem jest niezbędna, gdy pojawiają się współistniejące objawy w postaci przewlekłej bezsenności, nasilonych stanów lękowych lub wyraźnie obniżonego nastroju. W wielospecjalistycznych jednostkach, takich jak prowadzona przez spółkę Raanan Rodziewicz Poradnia Praxis, opieka opiera się na ścisłej współpracy psychologów i psychiatrów. Dzięki wspólnej dokumentacji medycznej zespół terapeutyczny może na bieżąco monitorować przebieg leczenia. Informacje zebrane przez terapeutę i lekarza uzupełniają się, co ułatwia modyfikowanie planu w zależności od bieżących potrzeb osoby zgłaszającej się po pomoc.

O ostatecznym wskazaniu do podjęcia systematycznej pracy terapeutycznej decyduje nie sam rodzaj wykonywanej czynności. Kluczowy jest stopień jej negatywnego wpływu na obszary takie jak sen, bliskie relacje, płynność finansowa i zdolność do koncentracji. Konsultacja w specjalistycznej poradni nie oznacza natychmiastowego rozpoczęcia długoterminowego leczenia. Służy ona przede wszystkim rzetelnej ocenie sytuacji i uporządkowaniu zgłaszanych trudności. Zrozumienie mechanizmów leżących u podłoża powtarzających się zachowań stanowi punkt wyjścia do odzyskania wpływu na własne życie. Podejście łączące wiedzę z zakresu psychologii i psychiatrii ułatwia spojrzenie na problem z szerszej perspektywy. Perspektywa ta uwzględnia zarówno aspekty emocjonalne, jak i biologiczne podłoże obserwowanych objawów. Wielowymiarowa ocena zwiększa szansę na wdrożenie adekwatnych rozwiązań, dostosowanych do indywidualnej sytuacji pacjenta.